Funderingsproblematiek in Nederland
De inschatting is dat momenteel tussen de 487.000 en 537.000 panden in Nederland een verhoogd risico lopen op verzakking als gevolg van droogte. Wanneer rekening wordt gehouden met klimaatverandering kan dit aantal oplopen tot circa 687.000 panden. Ongeveer 75.000 panden hebben een acuut risico.
(Herberekening Q1 2026 op basis van de FunderMaps-database.)
Deze raming betreft panden die funderingsproblemen hebben of kunnen krijgen en is exclusief toekomstige versterkende klimaateffecten zoals langdurige droogte, bodemdaling en grotere grondwaterfluctuaties.
Welke panden betreft dit?
Voor de aan- en verkoop van vastgoed is het van groot belang dat funderingsrisico’s bekend zijn.
- Als verkoper wil je geen verborgen gebrek verkopen.
- Als koper wil je geen onbekend funderingsprobleem aankopen.
Wanneer bij een pand funderingsonderzoek is uitgevoerd, is de funderingskwaliteit bekend. Ook wanneer panden in het verleden zijn hersteld, is bekend dat er eerder problemen waren — mits deze herstelmaatregelen gevalideerd en opgenomen zijn in het Nationaal Herstelregister.
Voor een groot deel van de panden met funderingsproblemen is echter geen onderzoek uitgevoerd. Funderingsonderzoek is kostbaar en kent een doorlooptijd van meerdere weken. Daarom wordt gewerkt met een getrapt beoordelingsmodel (zevenmodel): in meerdere stappen worden panden uitgefilterd, waarbij onderaan uitsluitend panden met een vastgesteld funderingsprobleem overblijven. Dit gebeurt tegen proportioneel oplopende kosten per stap.
Deze pagina geeft per stap een beschrijving van het onderzoek, het resultaat, de kosten, de doorlooptijd en het handelingsperspectief.
Stap 1 – Funderingsrisicorapport
Op basis van de nationale database (FunderMaps) zijn reeds veel archieftekeningen, funderingsonderzoeken en QuickScans bekend. Dit zijn vastgestelde gegevens die iets zeggen over het funderingstype en de kwaliteit van een pand.
Met deze data wordt voor panden in de omgeving waarvoor geen directe gegevens beschikbaar zijn een risicomodel opgesteld. Dit model geeft aan wat het meest waarschijnlijke funderingsrisico is.
Het Funderingsrisicorapport:
- is beschikbaar voor taxateurs via het taxatierapport;
- kan door makelaars worden opgevraagd via hun branchevereniging (zoals NVM of VastgoedNED);
- is beschikbaar via de website van het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF).
Wat houden de gegevens en de risico-inschatting in?
Het Funderingsrisicorapport ontsluit:
- het (meest waarschijnlijke) funderingstype;
- een bijbehorende funderingsrisicoscore;
- de betrouwbaarheid van de onderliggende data.
Deze informatie is bedoeld voor professioneel gebruik door taxateurs, makelaars, bouwkundigen en financiers. Zij zijn verantwoordelijk voor:
- de duiding van de informatie;
- de beoordeling op locatie;
- het bepalen of aanvullend onderzoek noodzakelijk of passend is.
FunderMaps levert uitsluitend data en context, geen advies.
De A–E-funderingsscore (landelijke norm)
De funderingsrisico’s worden weergegeven met de A–E-score, zoals toegepast in het NRVT/NWWI-modeltaxatierapport:
- A – Geen risico
- B – Licht risico
- C – Verhoogd risico of onzekerheid
- D – Hoog risico → nader onderzoek passend
- E – Vastgesteld funderingsprobleem
De score is gebaseerd op een combinatie van:
- funderingstype;
- archief- en onderzoeksgegevens;
- bodem- en grondwaterdata;
- zettingsinformatie (waaronder satellietmetingen);
- bekende herstelmaatregelen;
- betrouwbaarheid van de beschikbare gegevens.
Betrouwbaarheid van de gegevens
Niet voor elk pand zijn funderingsgegevens beschikbaar. Voor circa 35% van de panden met een bouwjaar vóór 1970 zijn inmiddels gegevens op pandniveau beschikbaar (Q1 2025).
Er wordt onderscheid gemaakt tussen:
- Vastgestelde gegevens: directe informatie op pandniveau;
- Afgeleide gegevens: gebaseerd op vastgestelde gegevens binnen een bouweenheid;
- Indicatieve gegevens: modelmatig bepaald op basis van ondergrond-, grondwater- en zettingsdata.
In het Funderingsrisicorapport wordt altijd expliciet vermeld welke betrouwbaarheid van toepassing is.
Het Funderingsrisicorapport wordt automatisch meegeleverd bij een taxatierapport dat wordt uitgevoerd onder het **NRVT / NWWI-kader.
Daarnaast kan het rapport kosteloos worden opgevraagd via het Nationaal Funderingsloket of worden gedownload via FunderMaps (vergoeding circa €8).
Nationale database (FunderMaps)
Op nationaal niveau ontbreekt een structurele historische registratie van funderingsgegevens. Het KCAF bouwt met FunderMaps aan deze registratie, grotendeels met terugwerkende kracht. Vooral panden van vóór circa 1970 zijn risicogevoelig, maar regionale verschillen zijn groot.
Funderingsrisicorapport bij taxatie (NRVT / NWWI)
Sinds 2021 onderdeel van het modeltaxatierapport.
Vanaf 1 februari 2026 krijgt funderingsrisico hierin een zwaardere en explicietere rol, met een duidelijke advieslijn voor aanvullend onderzoek.
Stap 2 – Aanvullend onderzoek volgens de KCAF QuickScan-richtlijn
Een aanvullend onderzoek via een QuickScan wordt niet bepaald door KCAF of FunderMaps, maar volgt uit de interpretatie van het Funderingsrisicorapport door de professional.
De afweging wordt gemaakt op basis van:
- de A–E-score uit het Funderingsrisicorapport;
- de betrouwbaarheid van het funderingstype.
De vrijblijvende adviesrichtlijn van KCAF luidt:
- bij een D- of E-score, én
- bij een vastgestelde of afgeleide funderingskwaliteit,
ligt een aanvullend onderzoek volgens de QuickScan-richtlijn voor de hand.
Uitkomsten QuickScan
Een QuickScan leidt niet tot een definitieve uitspraak over funderingskwaliteit. De uitkomst is altijd één van de volgende:
- Laag risico → geen verdere actie
- Midden risico → herhaling binnen ± 5 jaar; financier kan voorwaarden stellen
- Hoog risico → vervolgonderzoek noodzakelijk of onderhandeling over prijs/waarde vanwege funderingsrisico
Bij een midden of hoog risico blijft verkoop, aankoop en financiering mogelijk, maar onder verantwoordelijkheid van de betrokken partij. Dit kan leiden tot:
- verplichte monitoring;
- beperking van de leencapaciteit;
- lagere taxatiewaarde.
De bredere advieslijn van KCAF is:
- midden risico → periodiek volgen (bijv. herhaling QuickScan elke 5 jaar);
- hoog risico → opschalen naar funderingsonderzoek.
Een QuickScan kan binnen enkele dagen worden uitgevoerd en kost gemiddeld €350–€650.
Teruglevering van data
Alle QuickScan- en onderzoeksresultaten worden verplicht teruggeleverd door erkende partijen via:
- het Funderingsrisicorapport;
- het modeltaxatierapport;
- de FunderScan-app;
- gekoppelde systemen.
Hierdoor blijft de landelijke dataset actueel en verbeteren risicomodellen continu.
Indicatieve herstelkosten
Indicatieve herstelkosten worden weergegeven in het Funderingsrisicorapport ter ondersteuning van bewustwording, taxatie en besluitvorming. Dit gebeurt uitsluitend wanneer sprake is van risicoklasse D of E.
De indicatieve herstelkosten kunnen voor ieder pand ook afzonderlijk worden berekend via de herstelkostencalculator:
https://www.kcaf.nl/funderingsherstelcalculator/
Stap 3 – Funderingsonderzoek
Een volledig funderingsonderzoek is het meest uitgebreide vervolgonderzoek. Hierbij wordt:
- de fundering bouwkundig onderzocht;
- eventueel aangetast hout laboratoriumtechnisch geanalyseerd;
- de resterende levensduur en eventuele handhavingstermijn bepaald.
Dit onderzoek geeft de meest betrouwbare onderbouwing voor herstel, waardering en besluitvorming.
Kosten: circa €7.000–€9.000 per pand
Doorlooptijd: ongeveer 2 maanden
Erkenningsregeling voor onderzoeksbureaus
Een volledig funderingsonderzoek wordt uitgevoerd door onderzoeksbureaus die erkend zijn volgens de KCAF-erkenningsregeling. Deze regeling borgt kwaliteit, onafhankelijkheid en uniforme rapportage.
Een QuickScan kan worden uitgevoerd door iedere partij die aantoonbaar werkt volgens de KCAF QuickScan-richtlijn. Voor QuickScan-onderzoeksbureaus geldt een aparte erkenningsregeling.
Meer informatie:
https://www.kcaf.nl/erkenningsregeling/