Het journalistieke platform de Monitor van de KRO-NCRV berichte een jaar geleden dat één miljoen Nederlandse huizen dreigen te verzakken. Dat heeft nogal wat teweeg gebracht. Bij het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) komen sindsdien dagelijks tientallen meldingen van scheuren en verzakte huizen binnen. En ook de mailbox bij de de Monitor stroomde na de uitzending vol met tips vanuit heel Nederland. Inmiddels is het aantal gemeenten waaruit meldingen komen opgelopen van 83 naar maar liefst 189. Ook mensen uit het oosten en zuiden van het land melden zich, terwijl dat niet per se de gebieden zijn waar de bodem daalt. Wat is daar aan de hand? TV de Monitor doet onderzoek bereidt een nieuwe uitzending voor en komt tussentijds met nieuwe artikelen. Hier een overzicht.
‘Straks staat onze straat te boek als ‘zakstraat’, en wordt mijn huis minder waard’
Ons onderzoek Heel Holland Zakt brengt ons foto’s van huizen met scheuren vanuit het hele land. Niet iedere eigenaar wil met naam en adres in ons programma. “Ik denk niet dat de buren daar blij mee zullen zijn.”
Zo krijgen we een mail van Mark*. Hij woont in een stad ten zuiden van de grote rivieren en laat weten: “Bij ons in de straat staan jaren ‘30-huizen, aan een riviertje. Ik zie al langer verzakkingen, scheve huizen en scheuren daar.” Bij zijn eigen blok is nog niks aan de hand, meldt hij. “Maar met dat lage grondwaterpeil en die droge hete zomers die daar ook nog overheen blijven komen, houd ik mijn hart vast.”
“Met de verzakkende huizen hebben we een probleem van zes Deltawerken te pakken”
“We staan voor een enorme opgave. Het aantal meldingen dat wij binnenkrijgen is inmiddels gestegen van 83 gemeentes in februari 2019 tot 203 gemeentes in augustus 2020. Voor uw beeld: we schatten in dat er ongeveer 1 miljoen woningen in Nederland op termijn te maken krijgt met funderingsproblemen door bodemdaling. Dat proces wordt versneld door de toenemende droogte. Onze berekeningen gaan uit van een totaalbedrag van zestig miljard euro, om de problemen aan te pakken.”
Aan het woord is Dick de Jong, directeur van het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek, het KCAF. In de statenzaal van de provincie Utrecht spreekt hij bestuurders uit het hele land toe op een congres over de risico’s van die bodemdaling. We zijn hierbij voor ons onderzoek Heel Holland Zakt. De Jong maakt het probleem duidelijk met een simpele vergelijking. “Zestig miljard. De Deltawerken kostten tien miljard.” Droogjes: “We hebben hier dus zes Deltawerken te pakken.”
Eigenaar verzakt huis door droogte: ‘Eerder kroop ik door de modder in de kruipruimte, nu is het alleen nog maar stof’
Schade door verzakking is een gevoelig onderwerp. Vooral als een eigenaar het pas ontdekt heeft, komt hij of zij niet graag in de krant, merken we. Maar in de stad Zevenaar, ten zuidoosten van Arnhem, maken ze zich allang niet meer druk over slechte publiciteit. Ze richtten zelfs met honderden een actiecomité op om verdere verzakking te voorkomen.
Voor een vervolg op onze uitzending Heel Holland Zakt spreken we huiseigenaren door het hele land. We zijn benieuwd hoe het ervoor staat met de schades en of er al oplossingen zijn. Sommige eigenaren die we spreken hebben al een tijdje schade, anderen hebben hun scheuren pas ontdekt. Ermee in de publiciteit treden vinden ze vaak lastig: “Ik ben toch bang dat dat een negatieve invloed heeft”, horen we. Of: “Misschien scheurt het niet verder.” En: “Ik denk niet dat de buren er blij mee zijn.”
Waterbeheerders niet voorbereid op extreme droogte die huizen doet verzakken: ‘Weersextremen sneller realiteit geworden’
De extreme droogte van de afgelopen drie zomers en de lage waterstanden hebben gevolgen voor onze kleibodems en de huizen die erop staan. Waterbeheerders willen wel helpen, maar kunnen het niet. Gek: Nederland is toch juist zo goed in waterbeheer? “Als het gaat om afvoeren, ja. Deze extreme droogtes, daar zijn we niet op voorbereid.”
Voor ons onderzoek Heel Holland Zakt spreken we Frans uit Zevenaar. Zijn huis heeft schade door verzakking. Dat is op zich niks nieuws: in Zevenaar hebben ze al sinds 2006 verzakkingsschade, maar het was een tijdje rustig. Sinds 2018 zijn er echter 209 nieuwe schademeldingen binnengekomen bij de gemeente. Het is weer flink aan het bewegen. Frans: “Boven komen de muren los van het plafond. En er zitten scheuren aan voorzijde van het huis, in de binnen- en buitenmuur. En dan ben ik niet eens een ernstig geval.”
Een volledig overzicht van alle uitzendingen en artikelen van de Monitor vindt je hier.
Kennis Centrum Aanpak