Funderingsproblematiek in beeld: nationale data als basis voor inzicht en oplossing
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft op 13 april 2026 een belangrijk rapport gepubliceerd over de financierbaarheid van funderingsherstel. De conclusie is helder: een groot deel van de woningeigenaren kan funderingsherstel niet betalen of financieren.
Dit onderzoek is gebaseerd op data uit FunderMaps – de landelijke database voor funderingsrisico’s. Daarmee wordt voor het eerst op grote schaal inzicht gegeven op het niveau van de individuele woningeigenaar.
Je kan niet onder de grond kijken
Funderingsproblemen zijn onzichtbaar, maar hebben grote impact.
Volgens de AFM:
- 500.000 woningeigenaren hebben een kwetsbare fundering
- 120.000 woningeigenaren moeten daadwerkelijk herstellen
- Totale opgave: €11 miljard
- Gemiddelde herstelkosten: €92.000
Belangrijk:
- Schade is niet verzekerbaar
- Kosten liggen bij de eigenaar
- Uitstel leidt tot hogere kosten, waardedaling en restschuldrisico’s
Funderingsrisico’s onder controle: inzicht op pandniveau
Het AFM-onderzoek is gebaseerd op FunderMaps-data.
Binnen deze database wordt voor vrijwel ieder pand in Nederland een risicoprofiel bepaald op basis van:
- funderingstype
- bodem en ondergrond
- grondwaterstanden
- pandzakking (InSAR)
- archief- en onderzoeksdata
Dit resulteert in een A–E risicoclassificatie, inclusief inschatting van herstelkosten.
Deze data wordt inmiddels breed toegepast:
- taxaties (NWWI / NRVT)
- makelaars (Brainbay / Kolibri)
- beleidsvorming (zoals dit AFM-onderzoek)
QuickScan als praktische tussenstap
De AFM benadrukt dat tijdig signaleren cruciaal is.
In de praktijk betekent dit:
- eerst een indicatie (data)
- daarna duiding op locatie
De QuickScan sluit hier naadloos op aan:
- snelle, gestandaardiseerde beoordeling
- conform KCAF-richtlijn
- direct handelingsperspectief
Uitvraag en uitvoering: efficiënt én schaalbaar
Funderingsproblematiek is zelden individueel. Vaak gaat het om:
- bouwblokken
- VvE’s
- gebieden
Daarom is schaalbare aanpak nodig:
- uniforme data
- gestandaardiseerde methodiek
- centrale registratie
Via het FunderMaps-platform worden onderzoeken:
- uitgevoerd
- geregistreerd
- teruggeleverd aan de database
Dit maakt het systeem zelflerend.
Gezond beheer óók zonder verkoop
Een belangrijk punt uit het AFM-rapport:
funderingsrisico’s komen nu vaak te laat in beeld.
De AFM stelt dat risico’s eerder zichtbaar moeten zijn:
- in oriëntatiefase
- bij aankoop
- bij taxatie en financiering
Steeds meer partijen gebruiken FunderMaps-data daarom voor:
- portefeuillebeheer
- risico-inschatting
- onderhoudsplanning
Verkoop? Verantwoord en juridisch waterdicht
De AFM benoemt expliciet dat betere informatievoorziening nodig is in de keten:
- makelaars
- taxateurs
- financiers
Doel:
- risico’s tijdig zichtbaar
- betere prijsvorming
- minder financiële schade achteraf
Een nationale database in ontwikkeling
Wat dit rapport ook bevestigt: Nederland beweegt richting één centrale bron voor funderingsinformatie.
De FunderMaps-database groeit continu doordat:
- steeds meer partijen data gebruiken
- onderzoeken worden toegevoegd
- resultaten worden teruggekoppeld
Dit is feitelijk de ontwikkeling naar een nationale database voor funderingsinformatie.
Het echte probleem: financiering
De kern van het AFM-rapport:
- 75.000+ eigenaren kunnen herstel niet zelf betalen
- €6 miljard is niet direct op te brengen
- 25.000 eigenaren kunnen het ook niet verantwoord lenen
- €3 miljard is niet financierbaar
Voor deze groep geldt:
- blijven wonen → risico neemt toe
- verkopen → kans op restschuld
Vier noodzakelijke stappen volgens de AFM
De AFM roept de sector op tot actie:
- Betere en toegankelijke funderingsinformatie
- Verplichte en gestandaardiseerde risicodata in koop- en taxatieproces
- Verbeteren van financieringsmogelijkheden
- Aanvullende maatregelen (subsidies, fondsen, nieuwe financieringsvormen)
Daarnaast gaat de AFM actief met stakeholders in gesprek om tot oplossingen te komen.
Conclusie
De boodschap is scherp:
- Het probleem is groot
- De kosten zijn hoog
- Een aanzienlijk deel kan het niet betalen
- En zelfs niet financieren
Dit is geen individueel probleem meer.
Dit is een systeemprobleem.
Maar ook:
De basis ligt er al.
De data is beschikbaar.
De inzichten zijn er.
De keten begint te bewegen.
De volgende stap is: organiseren en financieren.